Uinston Cherchill

Biografiya

Ser Uinston Leonard Spenser Cherchill 1874-yil 30-noyabrda Oksfordshirdagi Blenxeym saroyida aristokrat oilada tug‘ilgan. Sandxerst harbiy kollejini tamomlab, Hindiston, Sudan va Janubiy Afrikada xizmat qildi. Ikkinchi Bur urushida asirga tushib, qochib chiqqani uni mashhur qildi.

1900-yilda parlamentga saylandi. 1911–1915-yillarda Admiralteystvoning birinchi lordi bo‘ldi; Birinchi jahon urushidagi muvaffaqiyatsiz Dardanell operatsiyasi uning obro‘siga putur yetkazdi. Keyinchalik moliya vaziri (1924–1929) lavozimida ishladi. 1930-yillarda u Gitler Germaniyasining xavfi haqida ogohlantirgan kam sonli siyosatchilardan biri edi.

1940-yil mayida Nevill Chemberlen o‘rniga Bosh vazir bo‘lib, Ikkinchi jahon urushining eng og‘ir kunlarida Britaniyani boshqardi. Uning «Biz hech qachon taslim bo‘lmaymiz» kabi nutqlari xalqni ruhlantirdi. U Gitlerga qarshi koalitsiyaning yetakchilaridan biri sifatida Tehron (1943) va Yalta (1945) konferensiyalarida qatnashdi.

1946-yilda AQSHning Fulton shahrida so‘zlagan nutqida Yevropani ikkiga bo‘lgan «temir parda» haqida gapirdi; bu nutq «sovuq urush»ning ramziy boshlanishi deb hisoblanadi. 1951–1955-yillarda yana Bosh vazir bo‘ldi.

Cherchill iste’dodli tarixchi va yozuvchi ham edi: olti jildlik «Ikkinchi jahon urushi» asari uchun 1953-yilda adabiyot bo‘yicha Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. U 1965-yil 24-yanvarda Londonda vafot etdi va davlat dafn marosimi bilan kuzatildi. Saytdagi mashhur portret 1941-yilda fotograf Yusuf Karsh tomonidan olingan.

Hayotidan qiziqarli lavhalar

Uinston Cherchill 1874-yil 30-noyabrda Angliyadagi muhtasham Blenxeym saroyida chala tug‘ilgan. Bolalikda u yaxshi o‘qimagan, maktabda tez-tez jazolangan. Qirollik harbiy kollejiga (Sandxerst) kirish imtihonlaridan ikki marta yiqilib, faqat uchinchi urinishda o‘qishga qabul qilingan. Shunga qaramay, ingliz tili va tarixga muhabbati katta bo‘lib, Bayron va Shekspir she’rlaridan yuzlab satrni yoddan bilgan.

Yosh zobit sifatida Cherchill Hindiston, Sudan va Janubiy Afrikada xizmat qilgan va bir vaqtning o‘zida gazetalarga muxbir sifatida maqolalar yozgan. 1899-yilda Bur urushida u asirga tushadi, biroq lagerdan devor oshib qochadi. Uni qo‘lga tushirgan kishiga mukofot va’da qilingan edi. Cherchill bir necha kun ko‘mir shaxtasida yashirinib, yuk poyezdi orqali chegaradan o‘tadi. Vatanga milliy qahramon bo‘lib qaytgan yosh jurnalist ko‘p o‘tmay parlamentga saylanadi.

1940-yil may oyida Bosh vazir bo‘lgan Cherchill parlamentdagi ilk nutqida xalqqa «qon, mehnat, ko‘z yosh va terdan» boshqa hech narsa va’da qila olmasligini aytgan. Bu so‘zlar Ikkinchi jahon urushi yillarida inglizlarning matonat ramziga aylangan. Uning ikki barmog‘ini ko‘tarib ko‘rsatadigan «V» (Victory — g‘alaba) belgisi ham butun dunyoga tarqaldi. Doimiy hamrohi esa yirik sigara bo‘lgan — Kuba sigaralarining bir turi hanuzgacha «Cherchill» deb ataladi.

Siyosatdan tashqari Cherchill iste’dodli rassom edi: u 500 dan ortiq rasm chizgan, ularning ba’zilari bugun millionlab dollarga baholanadi. Bo‘sh vaqtida o‘z mulkida devor terib, g‘isht ustaligi bilan ham shug‘ullangan. 1953-yilda u tarixiy asarlari va notiqlik san’ati uchun adabiyot bo‘yicha Nobel mukofotiga sazovor bo‘ldi. 1963-yilda AQSH Kongressi unga birinchi bo‘lib AQSHning faxriy fuqarosi unvonini berdi.

Cherchill juda sermahsul muallif bo‘lgan: u o‘ttizdan ortiq kitob, jumladan olti jildlik «Ikkinchi jahon urushi» asarini yozgan. U ko‘pincha kechasi ishlagan va matnlarini kotiblarga og‘zaki aytib yozdirgan. Hazilkashligi bilan ham mashhur edi: uning ko‘plab o‘tkir iboralari bugungi kunda ham dunyo bo‘ylab tez-tez iqtibos qilinadi. U 90 yoshida, 1965-yilda vafot etgan.

O‘zingizni sinang

Manba: Vikipediya maqolasi asosida tayyorlandi.

← Barcha shaxslar O‘yinlarda sinash